LEUKE GEBOUWEN LANGS DE ROUTE 514 (1)

 DEEL 1  Van NS station 't-Harde naar Hoge Enk

 


De nieuwe buurtbus bij 't-Loo in de winter      Foto van buurtbus archief

 Langs de route 't-Harde NS Station naar Wezep NS station komen we langs tal van historische gebouwen en panden, soms nog bestaand en vaak verbouwd, anderen afgebroken en verdwenen uit het huidige beeld maar gelukkig hebben we de oude foto's nog.....!
We beginnen bij het NS station 't-Harde, ach wat is dat veranderd tov vroeger, toen het nog de halte Legerplaats Oldebroek was, het mooie gebouw is totaal verdwenen en er voor in de plaats een soort bushokjes met kaartautomaat, niks geen stationchef meer of kruiers die de koffers en valiezen de trein in duwden.... de overwegwachter, die de spoorbomen sloot met de hand via een draaistelsels en de wissels overzette, een man met spierballen en een pet op.... weg allemaal. Heden een jachtig beeld van gehaaste mensen met een mobieltje aan hun oor om al babbelend de weg naar huis te vervolgen al dan niet met de buurtbus, of opgehaald per auto of op de fiets, tenminste als die er nog staat, dat weet je tegenwoordig ook niet meer zeker. Een stationsfiets heet dat in de verkoopadvertenties...... Ik zet er soms vraagtekens bij.

Station 't-Harde foto 2009 modern, strak en dus daar is niks meer aan...!



Het station in de jaren 50...kijk dat noemen we pas een "station" waar ook nog echte treinen kwamen

Perron opname het zal tussen 1915 en 1918 zijn geweest. We wilden allemaal in beeld.



Vanaf het stationpleintje rijdt de buurtbus rechtsaf de Eperweg op ( vroeger de Epergrindweg genaamd ) Voor deze weg aan de rechterzijde het huidige Chinese Wokrestaurant, heel vroeger was dit een gewoon cafe zoals dat hoorde in de buurt van een station. Tegenwoordig is het even dringen om deze weg op te komen want vooral tussen 16:00 en 18:00 uur is het hier met het woon-werk verkeer een drukte van belang. 

Het vroegere Cafe Bosch bij het spoor

 Momenteel zijn er heftige discussies over een rondweg rondom het dorp 't-Harde waarbij welke route men ook zal volgen ,Oost of West ,steeds een stukje natuur en cultuur  ten offer zal vallen. Voorlopig staat dit project even in de koelkast, gelukkig maar. Het verkeersprobleem is hoofdzakelijk in de avondspits en als dat alles is........ dan kunnen we het wel zo laten.

Na het viaduct onder de A28 zien we links het AC restaurant, vroeger was dit een luxe restaurant c.q. hotel, de Vale Ouwe,  een stukje rust op de Veluwe, niks meer van over van deze rust in deze drukke en jachtige tijd.

AC Resto anno 2010 voor de snelle trek onderweg



Het hotel restaurant  De Vale Ouwe toen nog een oase van rust met de status van luxe.



Eperweg anno 2009 richting Elburg met rechts de 1e halte op de route



De Eperweg in vroeger dagen.... en weer die rust... een foto gemaakt op een zondag ..?

Even inzoomen op de winkel links, dat was de vroegere bakkerij van Spijkerboer.

Vlak voor het "centrum" de 1e halte, ik heb hier nog nooit een opstapper gehad en slecht 1x een uitstapper vanaf december 2006.

Ik ken de Eperweg alleen maar op mijn dinsdagavond dienst rond 17:00 uur als druk, lekker in het rijtje staan en zachtjes doorschuiven tot de stoplichten in het centrum met het trieste uitzicht op het winkelcentrum wat na de brand een paar jaar geleden nog steeds een aanfluiting is. Er zijn plannen om dit weer tot een mooi modern winkelcentrum om te zetten maar dat zal nog wel even duren.

Bij de stoplichten wel even tijd om links en rechts te kijken, links de snackbar/petit restaurant het Centrum altijd druk vooral in de zomer op het terras en na de stoplichten aan de rechterkant restaurant Amuse, vaak door de week in het donker gehuld dat baart soms zorgen maar om daar verder over na te denken... nee ... we moeten al linksaf om voor te sorteren om de sportlaan in te gaan langs het verzorgingscentrum Mariposa. een mooi modern gebouw, dat zag er vroeger anders uit, opgebouwd van hout zie oude foto.

Oud Mariposa genoemd naar een vlindersoort was vroeger een hotel (1952 )

Mariposa zoals het er nu uit ziet, een verzorgingstehuis

Voor de ingang van Mariposa hebben we halte nr 2.

Soms komt een oudere dame vanuit de lobby naar de halte gehaasd om met de buurtbus mee te kunnen reizen naar haar eigen appartement in de Voord. We houden daar al rekening mee, kwiek stapt ze de bus in met haar 10 rittenkaart gereduceerd tarief.

Dan hebben we niet zoveel interessant kijkwerk meer of het moet de katholieke kerk met bijgebouwen zijn aan de rechterzijde, als kerk is deze gesloten en afgestoten ,de slopershamer staat paraat om het geheel tegen de vlakte te mikken om er appartementen en woningen neer te zetten maar dan moeten ze al wel op voorhand verkocht zijn in deze tijd anders geen sloop en bouw. We draaien rechts af de Munnikenweg op, ook een 30 km zone met zeer veel hobbels, neergelegd om de snelheid uit het verkeer te houden maar deze hobbels mogen echt wel wat vlakker. De passagiers schudden en wippen door de bus ondanks de lage snelheid. Daar is de 3e halte Granietstraat alweer en links een kale vlakte, hier stond nog niet zolang geleden het Poshuis, een sport en ontmoetingscentrum voor de Hardenezen, later is er een school in gevestigd geweest en een danscentrum. Na de komst van het nieuwe MFC gebouw niet meer nodig en afgebroken om er ( in de toekomst? ) jawel...alweer ..appartementen te bouwen.



Munnikenweg met halte en "hobbels" op de weg





Het Poshuis aan de Munnikenweg, nu gesloopt dus alweer geschiedenis



Na nog een paar stevige hobbels bereiken we de driesprong met de Wolkamerweg richting Hoge Enk met de Stadsweg als vervolgende route en rechts het zwembad de Hokseberg.  Een mooi buitenbad verwarmd met in de 70/80e jaren een historie van discussie.. wel of niet op zondag open. De zondagsrust zal altijd een teer punt blijven op de NW Veluwe.

Tenslotte kwam een compromie uit de bus, een 7 of een 6 daags abonnement (dus niet geldig op zondag) dus alle inwoners weer blij, volgens mij toen iets uniek in Nederland deze gedachte gang en de bedenker daarvan moet als nog een "lintje" krijgen. 

Op de stadsweg krijgen we rechts het nieuwe MFC in beeld met onze 4e halte ( Hokseberg) en nog een aardige hobbel.

Het nieuwe  MFC gebouw van 't-Harde

Nu is het gehobbel even afgelopen nog een scherpe bocht naar links en rechts met de kruising schietweg en we kunnen "gassen" tot 80 km/uur om eventueel de verloren minuten op de dienstregeling in te halen. Wel een mooi stukje stadsweg langs oude boerderijen met historie, we zullen er dus een paar naar boven halen.

Stadsweg nr. 25 aan de rechterkant bij die heerlijke bocht. Vroegere eigenaren waren de familie Polinder. Gebouwd in 1929, daarvoor stond op de zelfde plek ook al een boerderijtje. Type: Hallehuis met langsdeel Muurwerk is opgetrokken met roze kalkzandsteen.   

 Stadsweg 25  1929 gebouwd door aannemer Van der Ziel Doornspijk

Boerderij Het Blauwe Kruis

Nog een prachtige boerderij aan de linkerkant op de Stadsweg 18, de boerderij van familie Van Loo, een lust voor het oog, waarschijnlijk gebouwd in de 18e eeuw, in het voorhuis was vroeger tevens een herberg gehuisvest genaamd "Het Blauwe Kruis" . Deze herberg lag aan de route van Elburg naar Epe en Apeldoorn, lange tijd hebben in de buitenmuur nog ringen gezeten, daaraan werden de paarden van de reizigers vastgezet. Ook nog een mooi "bakhuis" op enige afstand van deze boerderij op het erf. Nog wat beelden van Bartha van Loo (geb.1926) in de deuropening, de bedstee en het naambord op de boerderij hieronder.

En even later aan de rechterkant Stadsweg 7 de droogbloemenboerderij Aperloo nu van de familie Hoogland. Zeker nog van voor 1832 en toen bewoond door Brand Doornwaard. Vroeger was deze boerderij in eigendom van de familie Van Sytzama van het achterliggende landgoed Schouwenburg en werd verpacht tot 1952. Onderhoudskosten en financieele perikelen waren aanleiding dat veel boerderijen van dit landgoed verkocht werden aan de pachters.

  Boerderij Aperloo aanzicht vanuit Elburg

Zicht op Aperloo vanuit 't-Harde

We doen er nog eentje voordat we Hoge Enk binnen rijden, ook aan de rechterzijde en wel  Stadsweg 1, op een van de (oude) muurankers staat het jaartal 173 en is het jaartal niet helemaal goed te classificeren. In 1900 werd een groot gedeelte gesloopt en herbouwd. De achtergevel is in 1962 vernieuwd en het met stro bedekte dak vervangen door pannen. Rond 1832 behoorde dit perceel toe aan Antonie Readt, bewoner van Huize / landgoed Morren in Oosterwolde. Na een tussenverkoop is het pand vanaf 1871 in bezit van de familie Steert.

Stadsweg 1 Boederij van de familie Steert

Ook rechts een mooi uitzicht op de weilanden met Lakenvelder koeien, die hebben zo'n prachtig strak "pakje" aan. ze zijn er in zwart/wit en rood/wit. Soms wordt er een kalfje geboren in de wei maar helaas kunnen we hiervoor niet stil gaan staan om te kijken naar dit prille geluk, we moeten op de tijd letten..!

We naderen nu Hoge Enk, altijd even opletten voor de entree hobbel, stapvoets is soms nog te snel, ook opletten voor ruiters op paarden want Hoge Enk en paarden dat is een geheel.

Ingang Hoge Enk vanaf 't-Harde op naar het bruisende centrum

Amazone op paard dus opletten, ze schieten zo de weg over ( ook onbedoeld...ha ha )

De (gesloten) bakkerij van Van den Berg aan de rechterkant verscholen in de bossages 

In het centrum , na de viersprong , bij automobielbedrijf Wijnne, waar altijd passagiers van het NS station eruit moeten komen we bij twee markante gebouwen op de Hoge Enk. Rechts verscholen tussen de bomen de vroegere bakkerij Van den Berg, Hier hebben 3 generaties Van den Bergjes hun neering uitgeoefend van 1869 tot 1977. Volgens betrouwbare bronnen stond de bakkerij zeer bekend in de omgeving en van heinde en verre werd hier ingekocht vooral het boerenkroggen en krenteweggen waren geliefd. In het begin werd er met de hondekar uitgevent, later een transportfiets en bakfiets en zelfs vanaf 1948 met hun eerste auto. Aalt Van den Berg (1904-1992) , de laatste werkzame bakker, was ook een van de eerste starters voor de buurtvereniging van het dorp. De broers van Putten werkzaam als knecht in de bakkerij werden de eerste bestuursleden. Aalt was getrouwd met Neeltje Rooozenboom en na haar overlijden op 24 mei 1997 kwam er een einde aan het familiebedrijf. De oudste zoon Evert, eveneens bakker van beroep, wilde de zaak niet voortzetten.

Wat oude beelden hieronder:

Vroeger, bakkerij en winkeltje met knecht Hendrik van Putten (1917-1980) op weg naar de klanten

Enige tijd geleden las ik in het gemeente Elburg nieuws dat er plannen waren om dit pand te slopen en er... NEE TOCH.. een appartement gebouw te plaatsen.....!!!!!  Bij het zoeken in de gemeente stukken van2008 en 2010 las ik dat er plannen zijn om hier 4 luxe woningen te bouwen zoals dat heet in het duurdere segment. Hallo Hoge Enkers, wees eens trots en zuinig op je bezit van vroeger... slopen... het komt nooit meer terug. Maak er wat leuks van of start weer een winkeltje in het pand op of gebruik het voor culturele doeleinden..

We kijken nu naar links naar de overbuurman de vroegere fietsmaker of te wel het rijwielhuis van Hoge Enk onder de naam van 't Goor. De grondlegger was Jan van 't Goor in 1936 die met zijn vrouw Harmpje Zwep de zaken deed. Vroeger werden in de voormalig geitenstal ook schoppen en stelen verkocht. De zaak draaide goed en de familie kon er van rondkomen. In 1954 nam zoon Teunis de zaak over. Vader Jan deed nog wel in verkoop van bier en limonade, wol en butagas. Harmpje en haar dochter Beth deden breiwerk op bestelling. Bromfietsen kwamen in opgang in 1956 en Teunis deed diverse cursussen om bij te blijven in het fietsenmakersvak. Samen met zijn vrouw Teuni runden ze de zaak waarbij zij zowel nieuwe rijwielen en brommers poetste maar ook de administratie maar niet de boekhouding deed. Maar ja door dag en nacht te werken voor de zaak raakte Teunis wat versleten, een opvolger was er niet en ze waren er eigenlijk niet rouwig om.

Nu is de zaak al jaren dicht alleen de showroom is van buiten nog te zien met allerlei fietsen wel in de kleur zwart en op de plankjes aan de muur nog de toebehoren. Prachtige merken bv EMPO.

Fietsemaker Teunis van 't Goor ( in ruste) maar nog wel de "showroom" aan huis.

Wat beelden van vroeger van de fietsenmaker hieronder

Teunis van 't Goor in vroeger dagen in zijn werkplaats lekker sleutelen aan fietsen en brommers

Mijn oom Lucas had in Ruinerwold bij Meppel ook een fietsenmakersbedrijf, maar deed ook allerlei hand- en spandiensten, ja zelfs lassen (via zuurstof en carbid) Later ook brommers en zelfs motoren. Ook hij had in het voorhuis een "showroom", daar stonden de nieuwe karretjes ook in de kleur zwart te pronken en te wachten op een nieuwe eigenaar. Het rook er altijd naar nieuwe rubberen banden, een scherpe lucht. Zelfs een benzinepomp voor de deur (BP) dus van alle gemakken voorzien op het dorp.

Ik heb na mijn busrit weleens op een fietstochtje bij van 't Goor voor de etage staan kijken, ik was zo nieuwsgierig wat daar allemaal stond. Nou, hoewel ik buitenstond , kon ik bijna de geur ruiken van de fietsenhandel van mijn oom.

Op zaterdagmiddag gaat bij van 't Goor een gedeelte van de luxaflex dicht en op zondag zijn alle luxaflexen neer gelaten dus wilt u eens in de showroom naar binnen gluren, dan is het grootste succes op een op de weekse dag.

Halte nummer 5 Hoge Enk "Centrum" naast het dorpshuis Ons Huus

En uiteindelijk de halte nr 5, Hoge Enk "Ons Huus", ook hier meestal een passagier er uit, het klokje geeft dan 12 minuten over het hele uur aan, vertrokken vanaf het NS station 't-Harde om 4 minuten over het hele uur. Een ritje van 8 minuten en aankomst strak volgens het dienstschema. We vertrekken weer verder richting Elburg.

Ik heb bovenstaande gegevens niet uit mijn blote bolletje gedaan hoor, ik heb wat naslag werk gebruikt uit de boeken van bv Op de Hoge Enk, Leven zoals het hoort van Dirkje Sneller en fotograaf Aart Veldman en tenslotte nog het Historische boerderijen in Elburg boek van Arent thoe Boecop.

Mooie boeken over vroeger... altijd aanraders..om te lezen.!

Wilt u als lezer nog wat melden of corrigeren dan hoor ik dit graag via brijn48@gmail.com

WORDT VERVOLGD ALS HOGE ENK - ELBURG deel 2